تحلیل روانکاوانه داستان “چنگال” صادق هدایت

نوشته: داوود افتخار

در خوانش نخست شاید تصور شود که قصه  “چنگال” صرفا روایتی از تقلید خشونت موروثی پدر و زن کشی در اجتماع مردسالار ایران اواخر عهد قاجار است. و اگرچه درونمایه  داستان از منظر تاریخی-اجتماعی در خور تأمل است، این تحلیل برآنست تا الگویی روانکاوانه جهت تشریح انگیزش و نیز دشواری روابط آدم ها در پیچیدگی لایه های پوشیده  داستان به دست دهد چرا که قصه  هدایت از حیث پرداخت روانکاوانه  شخصیت ها و توصیف بغرنجی روابط درون-خانوادگی شان واجد ابهامات و اشاراتی است که به نظر می رسد محتاج رمزگشایی و توضیح اند. ازین بابت می باید روشی بازنگرانه در پیش گرفت و تحلیل داستان را از نقطه  اوج پایانی اش آغاز نمود و پرسید که از جنبه  روانشناختی، احمد در ارتکاب به قتل خواهرخود چه انگیزشی دارد؟ (بیشتر…)

دوره بازگشت ادبی Literary Return

نوشته: نسترن خسروی

«دوره بازگشت» شعر در ایران از اواخر دوره صفویه آغاز و در دوره قاجار به اوج خود رسید. شاعران بازگشت، شعر سبک هندی (کلیم کاشانی، صائب تبریزی و …) را دارای ارزش ادبی نمی دانستند و آن را پرتکلف می خوانند؛ به همین علت به پیروی از شعرای قدیم مانند: فرخی، انوری، سعدی، خاقانی و منوچهری پرداختند. دو دلیل مختلف برای این بازگشت ذکر شده است: گروهی (مانند ادوارد براون) معتقد هستند که بازگشت ادبی به دلیل مهجور ماندن قصیده سرایان در دوره صفویه و در نتیجه چرخش این شاعران به سوی مردم اتفاق افتاده است. (بیشتر…)

خانه تاريكي وتصور خورشيد

نقدي فرماليستي بر شعر “هديه” سروده فروغ فرخزاد
نوشته: داوود افتخار

در جايي كه به دليل جنسيت شاعر حساسيت بر جنبه هاي مختلف زندگي فروغ فرخزاد و رخدادهاي بيروني تأثيرگذار بر شعر او از ابتدا وجود داشته است، خلاء يك رويكرد فارغ از ملاحظات حاشيه اي به اشعار وي تا به امروز عميقا احساس مي شود. نوعي از نقد كه تنها با تحليل زبان در ساختار اثر و بي اعتنا به زندگينامه، نقل قول ها، و اشارات پراكنده به قصد و نيت شاعر به دركي اصولي از منطق دروني اشعار در ارتباط با شكل برسد. (بیشتر…)