فراز و نشیب پژوهش‌های ادبی

نوشته: فروغ اولاد

پژوهش‌­های ادبی در حال حاضر به دو دستۀ پژوهش­‌های دانش‌گاهی و غیردانش‌گاهی تقسیم می‌­شوند. در پژوهش‌­های دانش‌گاهی به دو دستۀ پژوهش‌­های اصیل و سنتی برمی­‌خوریم. پژوهش­‌های اصیل ادبی، که مبتنی‌بر نظریه­‌های کلاسیک و مدرن ادبی­ات‌اند، انگشت­‌شمار و بسیار ارزش‌مندند. این دسته از آثار با روی‌کردهای گوناگون به یک موضوع جدید در ادبیات کهن یا در ادبیات معاصر پرداخته‌­اند و از این دید پیش‌تاز و موفق بوده‌­اند. اما در حوزۀ بررسی و تحلیل ادبیات کهن هنوز هم پژوهش‌های سنتی به حیات خود ادامه می­‌دهند. پژوهش‌­ها در ادبیات کهن فارسی از دیدبررسی، تصحیح انتقادی و شرح دشواری­‌های متن ارزش‌مندند و هر سال که می‌­گذرد شروح گوناگونی بر آن‌ها – گاه کپی­‌برداری از گذشتگان – نوشته می‌­شوند و بسیار پرتیراژند اما عمدتاً فاقد نظریه­‌پردازی و واکاوی‌های مدرن­‌اند چون نویسندگان این دسته از آثار هنوز نگرشی سنتی به ادبیات دارند و از معنی کردن واژگان و تعبیرات دشوار متنی و تحشیه‌نویسی و تدوین واژه‌­نامه و فهارس گوناگون جلوتر نرفته‌­اند. (بیشتر…)